Fusiun «Vival Lumnezia» ha spindrau stizuns

Quater onns suenter la fusiun existan ils Volgs a Vella, Cumbel, Morissen e Degen vinavon

Da Susi Rothmund / ANR

La soluziun ei stau da fusiunar e fundar la «Vival Lumnezia». Aschia han tuttas quater stizuns saviu vegnir salvadas e la cooperativa communabla generescha ussa schizun in pign gudogn annual. Il scop principal en connex culla fusiun dall’Associaziun Volg Vella e dalla Cooperativa agricola da consum Cumbel e contuorn ei stau da puder mantener aschi ditg sco pusseivel las stizuns el vitg. «Quei ei ina impurtonta purschida per in vitg e tochen uss essan nus vegni da mantener tuttas quater stizuns», puntuescha Daniel Blumenthal che presidiescha dapi la fusiun la nova cooperativa cul num «Vival Lumnezia». El sappi buca pretender che las fatschentas mondien fetg bein, mo ei seigien cuntents e sappien mintg’onn scriver in pign gudogn. Ferton che la stizun a Vella mondi fetg bein fetschi il Volg a Degen plitost quitaus. Tochen la fin digl onn vargau seigi quella stizun vegnida sustenida dalla vischnaunca da Degen, ussa che las vischnauncas lumnezianas seigien fusiunadas seigi ei da mirar co ei mondi vinavon. La stizun da Degen fa aschi pauca sviulta ch’ella vegn buca furnida directamein da Fenaco. Tenor Daniel Blumenthal vegnan las empustaziuns per Degen fatgas via la stizun a Vella che furnescha lu la rauba a Degen.

Vella drova ina stizun pli gronda

Sco il president da «Vival Lumnezia» ha declarau fa la stizun a Vella la pli gronda sviulta, mo era ils Volgs a Cumbel e Morissen vendan bein. Las localitads dil Volg a Morissen ein schizun vegnidas endrizzadas da niev. Entras la fusiun ei la cooperativa vegnida en in’autra classa da sviulta che las singulas stizuns e las cundiziuns per retrer rauba tier Fenaco ein aschia daventadas pli favoreivlas. La purschida ella stizun a Vella ei in bienton pli vasta che quella ellas stizuns pli pintgas e perquei vegnan era ils vischins dils auters vitgs savens a Vella a far lur cumpras. Cu ils hosps da vacanzas ein ella Val va il Volg a Vella aunc bia meglier che schiglioc e la stizun ei plaunet memia pintga per dar damogn alla damonda. «Duront las sesiuns ei la stizun a Vella bia memia pintga, nus fagein ponderaziuns da baghegiar enzatgei niev», ha Daniel Blumenthal tradiu. Insumma gaudien ils hosps da vacanzas da saver far lur cumpras da mintgadi el Volg e cumprien quasi nuot ordvart. Els gaudien era la purschida dil Volg che sedifferenzieschi empau da quella dils centers da cumpra. En general ei il president da «Vival Lumnezia» era cuntents culla tenuta da cumpra dils indigens e capescha era sche quels van enqualga a Glion ni pli lunsch a far cumissiuns: «Tochen ch’ei vegnan buc el Volg mo per quei ch’ei han emblidau da cumprar enzanua auter ei quei en uorden.»

Augment da sviulta

Il 2005 ha la stizun da Vella aunc scret in deficit da 46 000 francs ed era il quen pil 2006 ei staus cumparegliabels. Suenter ein las finanzas vegnidas sanadas cun vender cedels da participaziun ed autras mesiras. Avon sis onns haveva Daniel Blumenthal declarau all’anr ch’ei stoppien puspei ir suls cudischs sche la sanaziun gartegi buc. El haveva era constatau ch’ei vesessi ora mal sche la sanaziun gartegiassi buc e ch’ins havessi stuiu trer en consideraziun da sligiar l’associaziun e schar vi la stizun a privats. Mirond anavos eis el leds ch’igl ei iu ora en bein e di: «Quei ei buc il davos era stau ils merets da Walter Collenberg che ha surpriu la mesadad dil 2006 l’administraziun dil Volg da Vella e fa quei cun bien maun e success.» Il 2007, pia igl onn da fatschenta avon la fusiun, havevan las quater stizuns generau ina sviulta da rodund 2,9 milliuns francs. Lu eran 12 persunas en 7 plazzas cumpleinas engaschadas ellas quater stizuns. Igl october 2011 ha la «Vival Lumnezia» surpriu il menaschi dalla Pasternaria Lumnezia, ina fatschenta che fuss schiglioc vegnida serrada. La producziun vegn fatga ella pasternaria a Vella e la vendita ellas stizuns dil Volg. Aschia ha la «Vival Lumnezia» buca mo saviu salvar la pasternaria ella Val, mobein aunc saviu augmentar las plazzas da lavur per treis plazzas cumpleinas. Las fusiuns han buca mo gidau a salvar las stizuns els vitgs, mobein schizun a migliurar la sviulta totala per bien 100 000 francs sin rodund 3 milliuns francs. «Logicamein gidan las stizuns grondas a purtar las pintgas, mo la fin finala profiteschan tuttas», ha Daniel Blumenthal puntuau. En Lumnezia ha ei era aunc Volgs a Vignogn, Vrin e Lumbrein e l’anr ha giu marveglias sch’ei vegni fusiunau vinavon suenter la fusiun dallas vischnauncas. «Tochen oz ei quei buca stau tema da discussiun, ei fuss denton ina opziun e nus essan aviarts. Forsa fagess ina fusiun da tut las stizuns dil Volg en Lumnezia senn», ha il president da «Vival Lumnezia» rispundiu.

Trun-Zignau

Unidas en ina associaziun ein era las fatschentas dil Volg a Trun e Zignau ed era cheu funcziuna il concept da fusiun. Sco Alois Tomaschett, igl administratur dalla Associaziun consum Zignau e contuorn ha saviu dir va la stizun a Trun fetg bein. La situaziun dalla stizun a Zignau seigi empau pli hanada. «Leu astga la sviulta buc ir anavos pli, schiglioc ei l’existenza dil Volg Zignau periclitada», ha igl administratur declarau. Damai che las duas stizuns seigien ella medema associaziun mondi ei e la stizun a Trun gidi da purtar quella a Zignau. L’Associaziun da consum Zignau e contuorn ha saviu far il 2011 ina sviulta da 2,7 milliuns francs. 2,4 milliuns francs da quella sviulta ha il Volg a Trun pudiu generar. Sco Alois Tomaschett ha detg tonscha il gudogn per far las amortisaziuns e per ina pintga remuneraziun als commembers dall’associaziun.