Elecziuns 2011

da duri blumenthal

Quei grazia ad in bien candidat ed ina mobilisaziun nundetg efficienta ell’entira regiun. Para che la tema da spiarder il davos representant a Berna ha motivau ina gronda part dalla populaziun dad ir all’urna e da sustener igl agen candidat. Quei ei legreivel e muossa che la lavina nera sa aunc adina funcziunar, sch’ei sto esser, denton astg’ins buca scumbigliar elecziuns da proporz cun talas da maiorz. Leu basegna ei dapli che la Surselva per reussir. Consequentamein drova ei ferms candidats ed oravontut bunas colligiaziuns cun autras regiuns per contonscher las finamiras. Quei tonpli che la pcd ha buca gest recaltgau arbagias quei che pertucca la procentuala da partidas. Ton el Grischun sco era sin palancau naziunal ha la pcd piars massiv votantas e votants. In minus da 2,2 pertschien sin palancau naziunal e da 3,66 el Grischun ei pli che alarmonts. Ins sa bein argumentar quei cullas novas partidas dil center, tonaton dat quei da patertgar e lai buca spitgar fetg bien pil futur. Secapescha ch’ins sa dir ch’auters hagi ei tuccau aunc pli ferm, denton sa quei buc esser la finamira da s’orientar viers tals che han aunc ina mendra sort ch’ins sezs. Medemamein semigliura quella situaziun buca cun ignorar ni cun sperar sin megliers temps. Tonpli che la pcd ha piars enteifer ils davos dudisch onns buca meins che 9 pertschien dallas votantas e dils votants. Sch’ei va aschia vinavon essan nus en buca ditg aunc ina partida da nischa senza influenza ni pussonza. Quei trend ei era da persequitar ell’entira Svizra. Els cantuns urbans ein las sperditas stadas massivas. Sulettamein ella Svizra franzosa ha ei dau pigns radis da speronza cun in bufatg augment. Mo era els cantuns tradiziunalmein ferms sco il Valleis, Lucerna ni S. Gagl ei la sperdita considerabla. Quei vala era per cantuns plitost conservativs cun ina pulita secziun sco Argovia ni Soloturn.

Tgei ein ils motivs persuenter? En emprema lingia vegn argumentau cul success dallas novas partidas el center. Quei po esser in’argumentaziun, denton ha quei era da far cul trend dalla pcd dils davos onns da sesarver e dad esser el center pli seniester che pli baul. Mo era l’influenza dils verd-liberals ella fracziun cun ina ferma ala ecologica ha menau a quella posiziun. Cun la ferma perschuasiun da stuer anflar novas gruppaziuns da votantas e votants els marcaus ed ellas aglomeraziuns ha la partida beinenqualga emblidau danunder ch’ella vegn e daco ch’ella ei vegnida fundada. Quei ha giu per consequenza ch’il potenzial conservativ ei ius directamein ella bratscha dalla pps senza ch’ei fussi reussiu da recaltgar ils votants aspirai els marcaus ed ellas retschas ecologicas. Quei ei la crux dalla partida che sa buca sefundar unilateralmein sin las gruppaziuns conservativas ed era buca sesarver memia fetg. Quellas posiziuns ein numnadamein occupadas dad autras partidas che giogan in pulit tec meglier quella carta, aschia che las prestaziuns da construir punts denter ils differents pols vegnan taxadas per in seschluitar e per ina politica senza profil. Igl ei buca sempel d’anflar ord quei clauder, mo senza in spert turnaround vegn la pcd marginalisada pli e pli. Forsa fuss ei era temps d’emblidar in tec quella rolla da mediatur denter dretg e seniester. Profitaders ein la finala numnadamein buca quels che lavuran davos las culissas serius e cumpetent per la caussa, mobein quels che polariseschan il pli fetg. Il meglier exempel ei bein co la pcd ei fetg beinvulenta enviers la pbd che seprofilescha senza retenientschas sin donn e cuost dalla pcd e dils liberals. Il medem vala era pils verd-liberals. Tut quei che stat en connex cull’ecologia vegn numnadamein scret dabien a quels e buc alla pcd.

Per la pcd fagess ei bein da reflectar sia rolla tradiziunala e da buca vuler tschercar per tut prezi novs votants e novas votantas en loghens urbans, sch’ins sa che quels han gie tuttina autras preferenzas. In cert conservativissem ei forsa buca gest fetg sexy, mo forsa purtass quei a liunga vesta anavos ils votants che han viult il dies ils davos onns alla partida perquei ch’ella representa buc exnum pli lur valurs. Sche quei ei denton il spindrament ei buca cert, segir ei denton che l’orientaziun actuala meina pass per pass en ina marginalisaziun.