×

Vum Àbschtànd

Uhr
BILD PIXABAY.COM
Leonie
Barandun-Alig

Das Zusammenleben der Sprachen und Kulturen in Graubünden: Das ist das Thema der Kolumne «Convivenza», die wöchentlich in der «Südostschweiz» und der romanischen Tageszeitung «La Quotidiana» publiziert wird.

Ds sab ischt jo jatz as Woort, wà ma vill brüücht. Àbschtànd. Fir luschtig het miar an Kolleegi vor ama Wiltschi gseit, jatza, wà ma nimma zwee Meetar Àbschtànd miassi na, chenni ich jo kànt widar zrugg zu miina fiif Meetar – wia àlbig. Schii het scho racht gha, abar miar ischt gààr net üüfgfàlla, dàss dàss asoo üüffellig ischt.

I han net gaara, wenn ma miar z nooch chunnt. Nu nia gha! Scho asa Techtarli han i mi gwarrt, wenn mi epar het wella umhàlsa. In dr Familia heint wiar as haarzlichs Varhaltnis gha, abar i umhàlsa miini Gschwischtarti hit nu net. I giba na d Hànd. Ds sab glenggt. Odar drii Chussi uf d Pàgga. Abar nü bi Lit, wàn i guat màgg. As chaamti miar nia z Si, eparam Fremds gràt scho zeerscht drii Chiss z ga. Dàà bin i de scho epa zwee Schritt zrugg ggànga.

Vilicht brüüch i eifàch achlei mee Àbschtànd às àndari. «Individualdistanz» heisst dàss. Odar uf Titsch: Ich wetti salbar saga, weer miar in da Gààrta tràmpat. I màg au net schmegga, wàss deer, wà miar jatz gràt begaggnat, z Mittàgg ggassa het. Und vu Schweiss und ama grüüsiga Parfümm, wààs eim schiar cheert, wett i dàà au net mee schriba.

Frianer han i im Üssgàng epan amààl einam gseit, ar seli achlei zrugg gàà – am liabschta zwenzg Meetar odar so. Wema d Lit net gràt vor dr Nàsa het, schpillt dàss àlls namli gààr kei Rolla. As waari abar gloga, wenn i jatz net nu saga taati, dàss i bim àndara Gschlacht de wit üss wenigar Mija gha han, zum dr Àbschtànd z varchlinnara, vor àllam natiirli bi dena Mà, wà miar gfàlla heint.

Àbschtànd bim Autofààra. As extra Teema fir sich. Wia wenn sch gschwintar nauwa waarant, wenn sch eim schiar im Ggoffararüüm dinna sind. Darta faalts de villfàch net nü am Àbschtànd, nei, au am Àschtànd …

Àbschtànd muass ma abar epa au vu Lit na, wà einam net guat tiant. Odar ds Umkeerta, aber schii ds sab gààr net settant. Ma het villfàch ds Gfüül, ma komi net loos odar afort. Abar eigantli brüüchtis nü ambitz Àbschtànd. Wenn ma wetti, dàss einam d Zit d Wunda heila taati, de taati ma am gschiitschta eba mit Àbschtànd àfàà. Wenn ma nauwis Varuggts im Grind het, de hilfts namli eban au, wema Àbschtànd suacht. Wema schi drüss nimmt.

I gibas zua, dàss muass i nu wàggar iaba. Wenn i nauwis im Grind han, de pringt ma mi chüüm mee vu dera Idee afort. De han i Ggligg, wenns nü as pàrr nüuwi Schtifal sind. De ischt de nimma vill mit Àbschtànd. I chuma de in as Zigg ii und schiar nimma drüss üssa.

Vilicht kennt dàss üssar miar au suss nu epar, wema blooss me an nauwis àndarscht teecha chànn? Vilicht am ehanschta nu gràt dia frisch Varliabta? De, wenn eim dr Liabschtar dr gànz Tàgg im Chopf umma schwirrt und ma Mija het, schi üf apis z konzentriara. Ds sab han i de au bi Priaffiga odar Entscheidiga – eigantli bi àllam. Dr Àbschtànd, wàn i bin an Teil Lit asoo suacha, faalt miar de. Abar ds Guata am Gànza ischt, mit achlei Àbschtànd ischt dàss àlls nimma gràt an groossi Sàch.

*Leonie Barandun-Alig ist verheiratet, Mutter zweier Schulkinder und Vizepräsidentin der Walservereinigung Graubünden. Sie findet, dass man sich auch mit etwas Abstand nah sein kann.

Wörterliste

vor ama Wiltschi – vor einem Weilchen
gwarrt – gewehrt (gegen etwas)
umhàlsa – umarmen
Chussi – Küsschen
achlei –  ein wenig
wààs eim schiar cheert – das einem Übelkeit verursacht
Mija – Mühe
nauwa – irgendwo
Ggoffararüüm – Kofferraum
nauwis Varuggts im Grind – etwas Verrücktes im Kopf
iaba – üben
Ggligg – Glück
teecha – denken
Liabschtar – der Geliebte
i chuma de in as Zigg ii – (in ein Zeug kommen), in Aufregung geraten

Kommentar schreiben

Kommentar senden