Die Kolumne «Convivenza» erscheint in der Regel am Montag in der «Südostschweiz» und in der romanischen Tageszeitung «La Quotidiana». Verfasst werden die Texte von verschiedenen mit dem Romanischen und Italienischen verbundenen Personen. Unterstützt wird das Projekt von der Sprachorganisationen Lia Rumantscha und Pro Grigioni Italiano.

140 Beiträge  140 Beiträge
26 Kommentare  26 Kommentare
464835 Leser  464835 Leser

Il pazient è malsaun – schizunt fitg malsaun

Jau sun grit, schizunt fitg grit. E quai cumbain che la chaussa na pertutga gnanc mai. Almain betg directamain. Evocà mia gritta han ils represchentants da l’Uffizi da sanadad dal Grischun. En sasez stattan quels gia dapi adina per il bun. Per il servetsch en favur da l’uman malsaun. Ma ussa vulan els far daners – cun umans malsauns.

Na, i n’è betg quai che Vus pensais ussa. Bun, ils custs da sanadad creschan ad in crescher gia dapi onns e chaschunan deficits senza fin. Ma ussa duai tut vegnir auter. Gea, ussa vegnan clients ritgs – uschia numn’ins ozendi ils pazients – carmalads en il Grischun. Betg mo cun ina medischina d’emprima qualitad, mabain surtut cun uschenumnadas purschidas da «premium». En la Clinica psichiatrica Beverin per exempel vul quai dir passentar in segiurn en in hotel da design da la classa da luxus (sin giavisch pon ins schizunt prender a tschains ina suita), ultra da quai cumpiglia il «Mentalva Resort und Spa» er indrizs da wellness e fitness. Tgirads vegnan qua superritgs cun indicaziuns sco depressiun, burn-out, attatgas da panica, schizofrenia e dependenza da substanzas.

Pauc auter èsi en l’Ospital chantunal a Cuira. Tgi che sto laschar far in’operaziun facultativa ed ha daners avunda, na duai betg mo survegnir ils megliers medis, mabain er anc pudair giudair tut il confort d’in servetsch da hotel sco quai ch’ins al chatta uschiglio mo en albierts da luxus – inclus in interpret, sch’i fa basegn. Tals servetschs, uschia argumenteschan las instituziuns da sanadad numnadas, genereschian alura ils francs necessaris e sminueschian ils deficits da las clinicas. 

Forsa ses jau gea en il fauss film. Ma fin ussa hai jau adina pensà ch’il sectur da sanadad svizzer saja ina gronda ovra da cuminanza e solidaritad. Cler ch’igl ha gia adina dà pazients privats e pazients assicurads per la partiziun generala. Ma en il center steva fin ussa bain adina l’idea che tuts duain survegnir la meglra assistenza medicinala pussaivla – l’accent met jau sin «medicinala».

Ed ussa? A quel che sa pajar vegnan ademplids tut ils giavischs. Bain empermettan las instituziuns numnadas sontgamain ch’ellas engaschian per questa purschida supplementara luxuriusa era dapli persunal. E tuttina vegn a restar en l’avegnir damain temp per tgirar la massa assicurada per la partiziun generala, perquai ch’il persunal da l’ospital sto s’occupar primarmain dals clients pretensius d’emprima classa. Jau spetg gia il di ch’il Russ che fa gist ina cura da dischintoxicaziun e che ha raps sco merda exprima il giavisch da mo pli vegnir tgirà d’ina tgirunza giuvna ed attractiva – perquai ch’el ha sco uschenumnà pajader cumplain il dretg d’in tractament spezial. Il pli tard en quel mument vegnin nus a savair il suandant: noss sectur da sanadad è malsaun. Schizunt fitg malsaun. Ed el dovra agid. Urgentamain.

Pieder Caminada è vice-schefredactur da la «Südostschweiz». El è creschì si a Glion en in ambient per gronda part tudestg e viva oz en la vischnanca rumantscha da Castrisch.

 

Der Patient ist krank – sehr krank sogar

Ich bin sauer, ziemlich sauer sogar. Dabei betrifft die Sache mich nicht einmal. Zumindest nicht direkt. Auslöser für meinen Ärger sind die Aushängeschilder des Bündner Gesundheitswesens. Eigentlich stehen diese seit jeher für das Gute. Für den Dienst am kranken Menschen. Aber jetzt will man so richtig Kasse machen – mit kranken Menschen.

Nein, es ist nicht das, was Sie jetzt denken. Gut, die Gesundheitskosten laufen seit Jahren aus dem Ruder und produzieren Defizite ohne Ende. Aber jetzt soll alles anders werden. Ja, jetzt werden reiche Klienten – so nennt man heutzutage Patienten – nach Graubünden gelockt. Nicht nur mit erstklassiger Medizin, sondern vor allem mit sogenannten «Premium»-Angeboten. In der Psychiatrischen Klinik Beverin zum Beispiel ist das gleichbedeutend mit einem Designhotel der Luxusklasse (auf Wunsch kann man sich sogar eine Suite mieten), ausserdem gehören Wellness- und Fitnessbereiche zum Angebot des «Mentalva Resort und Spa». Behandelt werden hier Superreiche mit Indikationen wie Depression, Burn-out, Panikstörung, Schizophrenie und Substanzabhängigkeit.

Nicht viel anders im Kantonsspital in Chur. Wer eine Wahloperation durchführen lassen muss und das nötige Kleingeld hat, soll nicht nur die besten Ärzte bekommen, sondern gleich auch noch nach allen Regeln der Kunst mit einem Hotelservice verwöhnt werden, wie man ihn sonst nur in Luxusherbergen bekommt – Dolmetscher inklusive, falls nötig. Das, so argumentiert man bei den genannten Gesundheitsinstitutionen, spüle dann die nötigen Fränkli in die Kasse und verringere die Defizite der Kliniken.

Vielleicht sitze ich ja im falschen Film. Aber bisher habe ich immer gedacht, das schweizerische Gesundheitswesen sei ein einziges grosses, solidarisches Gemeinschaftswerk. Natürlich gabs schon immer Privatpatienten und allgemein versicherte Patienten. Aber im Vordergrund stand bisher doch stets, dass alle die bestmögliche medizinische Betreuung erhalten sollen – mit Betonung auf «medizinisch».

Und jetzt? Wer zahlen kann, dem werden alle Wünsche von den Augen abgelesen. Dass die genannten Institutionen für dieses luxuriöse Mehrangebot auch entsprechend mehr Personal anstellen, das versprechen sie zwar treuherzig. Trotzdem wird für das allgemein versicherte Fussvolk künftig weniger übrig bleiben, weil das Spitalpersonal sich primär um die anspruchsvollen Premium-Class-Klienten kümmern muss. Ich warte bereits auf den Tag, an dem der schwerreiche Russe, der gerade eine Alkoholentziehungskur macht, den Wunsch äussert, nur noch von einer jungen, attraktiven Krankenschwester betreut zu werden – weil er als sogenannter Vollzahler Anrecht auf Sonderbehandlung hat. Spätestens dann wird uns klar werden: Unser Gesundheitswesen ist krank. Sehr krank sogar. Und es braucht Hilfe. Dringend.

Pieder Caminada ist stellvertretender Chefredaktor der «Südostschweiz». Er ist in Ilanz mehrheitlich deutschsprachig aufgewachsen und lebt heute im romanischen Castrisch.

  • Datum: 16.04.2012, 00:42 UHR
  • Webcode: 2005281
 

 

Gast
The content of this field is kept private and will not be shown publicly.

  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <p> <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Each email address will be obfuscated in a human readable fashion or (if JavaScript is enabled) replaced with a spamproof clickable link.

More information about formatting options

Speichern Vorschau

Sie erklären sich damit einverstanden, unseren Service weder für illegale Zwecke, noch zur Übermittlung von gesetzeswidrigen, belästigenden, beleidigenden, die Privatsphäre anderer verletzenden, missbräuchlichen, bedrohlichen, schädlichen, vulgären, obszönen, verleumderischen, zu beanstandenden oder anderweitig verwerflichen Inhalten oder von Material, welches das geistige Eigentum oder andere Rechte einer Person verletzt oder verletzen könnte, zu benützen. Ihr Kommentar kann auch auf Google und anderen Suchseiten gefunden werden.

suedostschweiz.ch entscheidet über die Veröffentlichung der Beiträge und führt darüber keine Korrespondenz.

Ihre Meinung ist uns wichtig!

Was halten Sie von diesem Artikel? Schreiben Sie in einem Kommentar Ihre Meinung dazu!

neuen Kommentar schreiben...
 

WEITERE BEITRÄGE ZUM THEMA

RSS

07.10.2011 19:52 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,379 Leser

Ina confruntaziun cun la cardientscha

Cunquai che jau sun creschida si a Savognin, ina pitschna vischnanca anc fitg catolica, ha la religiun adina fatg part da mia vita. Mes bab è catolic e mia mamma è ortodoxa. Jau sun vegnida battegiada e sun da confessiun catolica.

mehr...

03.10.2011 00:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,545 Leser

L’atun è bain ina festa per ils senns?

L’atun è mia stagiun preferida. Spezialmain l’october, cura che l’aria daventa uschè clera che las muntognas paran pli datiers, lura sun jau inamurada dal Grischun. Tge bellezza da vesair ils novs vestgids sgiagliads da las plantas e da sentir ils radis da sulegl che han perdì l’intensitad da la stad. Gea, l’atun davent jau poetica, schizunt in zic sentimentala cun tut quels miraculs da la natira.

mehr...

23.09.2011 19:39 UHR | 0 KOMMENTARE | 3,004 Leser

Chara lectura, char lectur … / Liebe Leserin, lieber Leser …

Sajas propi sincer: Cura avais Vus scrit la davosa giada ina brev? Betg ina carta d’anniversari u in e-mail. Era betg ina brev da fatschenta. Gnanc ina brev privata scritta cun il computer na vala. Na, jau manegel ina brev classica – scritta a maun e cun tinta.

mehr...

16.09.2011 20:10 UHR | 0 KOMMENTARE | 4,668 Leser

Nua resta il temp?

Bunamain fiss capità exact quai che jau hai temì a partir da l’emprima columna: Jau emblid il termin da consegna e questa columna na cumpara betg. Per fortuna ha il redactur responsabel reagì. El m’ha infurmà via sms che jau saja londervi. Jau hai liber oz ed uschia gist temp. U meglier ditg: temp da far ponderaziuns, nua ch’il temp è restà dapi che jau hai scrit mia ultima columna davart il Grischun dal Sid.

mehr...

09.09.2011 18:09 UHR | 0 KOMMENTARE | 4,652 Leser

Per un’ecologia delle lingue

La discussione sulle lingue in Svizzera e in particolare nei Grigioni non tende ad esaurirsi, anzi sembra proprio che si infiammi ad ogni occasione. Così, la campagna politica per il Consiglio Nazionale diventa pretesto per ri-parlarne, come hanno fatto i verdi liberali con la loro presa di posizione sulla nuova Legge scolastica.

mehr...

02.09.2011 16:38 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,824 Leser

L’emprima e la davosa giada

L’emprima giada –pertge patratga tut la glieud be ad ina chaussa, sch’ins di quests trais pleds? Datti mo quella suletta pussaivladad? I dat bain uschè bleras autras emprimas giadas. As imaginai quest maletg: In mattatschin è sa zuppà sut ses letg.

mehr...

28.08.2011 19:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 3,546 Leser

En bucca d’luf!

Jau sun la figlia d’in chatschader, geabain. Quai n’è qua en Grischun betg insatge spezial. Quasi mintga segunda dunna grischuna ha in bab, in tat u in um ch’è chatschader. Ina u l’autra è schizunt sezza pertutgada quests dis da la fevra chatschadriglia. Giu la Bassa èn ins però insatge anc pli exotic – ultra d’esser muntagnarda e Rumantscha – sch’ins di: «Mes bab è chatschader.»

mehr...

19.08.2011 14:48 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,553 Leser

Climacterium tuna sco temp da glatsch

Da Claudia Cadruvi*/ANR

Mia «pitschna» ha finì avant sis emnas ses temp da scola obligatoric. Sin quai spetg jau gia daditg. Ella n’è betg pli ina pitschna, mabain schizunt dus centimeters pli gronda ch’jau.

mehr...

12.08.2011 14:01 UHR | 0 KOMMENTARE | 3,228 Leser

«Grüessech» ubain «здравствуйте»

Da Pieder Caminada*

L’istorgia ma tutga adina danovamain, cura che jau l’aud. Ed jau aud ella anc mintgatant. Il scolar Franz W. da l’Entlebuch era stà la fin dals onns 1940 en visita tar sia sora gronda a Berna.

mehr...

05.08.2011 20:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,013 Leser

Mo anc 148 vals

Igl è temp da vacanzas. Malgrà che nus giain dapi intgins onns pli savens l’atun en viadi, vi jau raquintar en questa columna d’ina excursiun da stad. Quella ha puspè ina giada m’avischinà in tochet a mia patria.

mehr...

29.07.2011 17:30 UHR | 0 KOMMENTARE | 3,029 Leser

Estate in Bregaglia

25.07.2011 00:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,627 Leser

Fildarom e rom da filfier

Da Catrina Waldegg*

Cura che jau era anc in uffant pitschen, na vuleva jau nagut auter uschè desperadamain sco ina dentera, egliers e crutschas. Jau na sai betg pli da nua che quest giavisch era vegnì, ma i dat ina fotografia, sin la quala jau port mes accessori preferì da lez temp: egliers senza vaiders. Tge maletg!

mehr...

17.07.2011 14:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 5,268 Leser

Mamma sulegl, vamos a la piscina!

27 grads a la sumbriva – gea, quai exista er en l’Engiadina. Betg savens, sa chapescha, ma il fanadur e l’avust è quest scenari absolutamain realistic. Lura vom jau cun mes uffants al bogn avert. «Mamma sulegl, vamos a la piscina!»

mehr...

08.07.2011 19:15 UHR | 0 KOMMENTARE | 6,263 Leser

Far bella bucca, dir schulas u manzegnas

En Surselva enconusch’ins l’expressiun «far biala bucca». Igl è ina buna expressiun. Ella n’ha per cas da far nagut cun smincar la bucca cun colur resch cotschna ed i na vul era betg dir ch’insatgi fetschia bucca da bitsch. Anzi. Tgi che fa bella bucca, fa cumpliments tut che schloppa e manegia atgnamain il cuntrari da quai ch’el di.

mehr...

01.07.2011 19:19 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,266 Leser

Davart bels siemis – ed auters

«I have a dream». Gea, jau hai in siemi. Natiralmain che jau na sun pervi da quai anc ditg betg Martin Luther King – era sche jau hai mintgatant il medem siemi sco il famus defensur dals dretgs civils nair. Era jau siemiel da temp en temp d’in meglier mund, nua che tut ils umans han lavur, èn eguals e libers.

mehr...

24.06.2011 17:24 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,193 Leser

Ils patratgs da vacanzas èn libers!

Cura ch’i vala da planisar las vacanzas stain nus mintg’onn avant il medem punct. Nus pudessan tuttina ir ... en il nord. La Svezia para dad esser uschè bella cun ils fiords, ils guauds e las chasinas en lieus allontanads. U pertge betg viagiar ina giada a la riva da la Dalmazia? Là duessi anc dar inslas dal tuttafatg intactas che n’èn betg inundadas da turists.

mehr...

17.06.2011 19:29 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,677 Leser

… e la capacità primordiale di comunicare?

Percepisco un sottile velo di confusione, interrogandomi sull’identità linguistica: costituisce quest’ultima le fondamenta dell’identità culturale oppure esse non sono che indirettamente collegate?

mehr...

13.06.2011 13:46 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,986 Leser

Ureglias sco egls u il cuntrari

Avant pauc temp era jau en mia abitaziun a Turitg. Jau aveva gist gentà, cura ch’i ha scalinà. Giu davant isch steva in um enturn 30 e tegneva en maun ina tavletta. El saja mit e veglia vender x-insatge. Cunquai che questa chaussa m’ha parì in pau suspectusa, hai jau be scurlattà il chau ed el è ì.

mehr...

03.06.2011 19:04 UHR | 0 KOMMENTARE | 5,190 Leser

E tge colur ha tes num?

My name is Bond, James Bond. In um, in num – e tut il mund sa da tgi ch’i sa tracta. Nomen est omen. Gea, il num di savens gia tut dad ina persuna. James Bond, per exempel. Quel num empermetta scharm, curaschi e privel. Mes num è Hofmann, Fadrina Hofmann – e forsa sa in u tschel lectur ussa da tgi ch’i sa tracta. Tge associaziuns fa quella persuna cun leger mes num?

mehr...

27.05.2011 18:42 UHR | 0 KOMMENTARE | 3,595 Leser

La poppa è prest ina bella dunna da 30 onns

Dacurt hai jau vesì en in’illustrada ina fotografia cun pliras persunas creschidas da var 25 onns. Las dunnas ed ils umens han ris da buna luna en la camera. Sut la fotografia stevi scrit ch’i sa tractia da las emprimas poppas e dals emprims pops or da la retorta ch’èn naschids en Svizra.

mehr...

Communityticker

Community

Marktplätze

Top-Deals

Wertgutschein für eine Medizinische Massage, Manuelle Lymphdrainage, Therapeutische Behandlung oder Naturheilkundliche Therapie, Phytotherapie etc. (120 Minuten)
CHF 120.-
CHF 240.-
mehr
Das Hüpfvergnügen für Groß und Klein - Trampolin (426 cm Ø) mit Sicherheitsnetz inklusive Versand
CHF 459.-
CHF 929.-
mehr
Den ganzen Abend oder Nachmittag Billard spielen (max. 4 Personen) und dazu ein Getränk pro Person
CHF 33.-
CHF 82.-
mehr
Südostschweiz Newmedia AG - Die TYPO3 und Drupal Web-Agentur für Ihre professionelle Website