Die Kolumne «Convivenza» erscheint in der Regel am Montag in der «Südostschweiz» und in der romanischen Tageszeitung «La Quotidiana». Verfasst werden die Texte von verschiedenen mit dem Romanischen und Italienischen verbundenen Personen. Unterstützt wird das Projekt von der Sprachorganisationen Lia Rumantscha und Pro Grigioni Italiano.

141 Beiträge  141 Beiträge
26 Kommentare  26 Kommentare
467225 Leser  467225 Leser

Il pazient è malsaun – schizunt fitg malsaun

Jau sun grit, schizunt fitg grit. E quai cumbain che la chaussa na pertutga gnanc mai. Almain betg directamain. Evocà mia gritta han ils represchentants da l’Uffizi da sanadad dal Grischun. En sasez stattan quels gia dapi adina per il bun. Per il servetsch en favur da l’uman malsaun. Ma ussa vulan els far daners – cun umans malsauns.

Na, i n’è betg quai che Vus pensais ussa. Bun, ils custs da sanadad creschan ad in crescher gia dapi onns e chaschunan deficits senza fin. Ma ussa duai tut vegnir auter. Gea, ussa vegnan clients ritgs – uschia numn’ins ozendi ils pazients – carmalads en il Grischun. Betg mo cun ina medischina d’emprima qualitad, mabain surtut cun uschenumnadas purschidas da «premium». En la Clinica psichiatrica Beverin per exempel vul quai dir passentar in segiurn en in hotel da design da la classa da luxus (sin giavisch pon ins schizunt prender a tschains ina suita), ultra da quai cumpiglia il «Mentalva Resort und Spa» er indrizs da wellness e fitness. Tgirads vegnan qua superritgs cun indicaziuns sco depressiun, burn-out, attatgas da panica, schizofrenia e dependenza da substanzas.

Pauc auter èsi en l’Ospital chantunal a Cuira. Tgi che sto laschar far in’operaziun facultativa ed ha daners avunda, na duai betg mo survegnir ils megliers medis, mabain er anc pudair giudair tut il confort d’in servetsch da hotel sco quai ch’ins al chatta uschiglio mo en albierts da luxus – inclus in interpret, sch’i fa basegn. Tals servetschs, uschia argumenteschan las instituziuns da sanadad numnadas, genereschian alura ils francs necessaris e sminueschian ils deficits da las clinicas. 

Forsa ses jau gea en il fauss film. Ma fin ussa hai jau adina pensà ch’il sectur da sanadad svizzer saja ina gronda ovra da cuminanza e solidaritad. Cler ch’igl ha gia adina dà pazients privats e pazients assicurads per la partiziun generala. Ma en il center steva fin ussa bain adina l’idea che tuts duain survegnir la meglra assistenza medicinala pussaivla – l’accent met jau sin «medicinala».

Ed ussa? A quel che sa pajar vegnan ademplids tut ils giavischs. Bain empermettan las instituziuns numnadas sontgamain ch’ellas engaschian per questa purschida supplementara luxuriusa era dapli persunal. E tuttina vegn a restar en l’avegnir damain temp per tgirar la massa assicurada per la partiziun generala, perquai ch’il persunal da l’ospital sto s’occupar primarmain dals clients pretensius d’emprima classa. Jau spetg gia il di ch’il Russ che fa gist ina cura da dischintoxicaziun e che ha raps sco merda exprima il giavisch da mo pli vegnir tgirà d’ina tgirunza giuvna ed attractiva – perquai ch’el ha sco uschenumnà pajader cumplain il dretg d’in tractament spezial. Il pli tard en quel mument vegnin nus a savair il suandant: noss sectur da sanadad è malsaun. Schizunt fitg malsaun. Ed el dovra agid. Urgentamain.

Pieder Caminada è vice-schefredactur da la «Südostschweiz». El è creschì si a Glion en in ambient per gronda part tudestg e viva oz en la vischnanca rumantscha da Castrisch.

 

Der Patient ist krank – sehr krank sogar

Ich bin sauer, ziemlich sauer sogar. Dabei betrifft die Sache mich nicht einmal. Zumindest nicht direkt. Auslöser für meinen Ärger sind die Aushängeschilder des Bündner Gesundheitswesens. Eigentlich stehen diese seit jeher für das Gute. Für den Dienst am kranken Menschen. Aber jetzt will man so richtig Kasse machen – mit kranken Menschen.

Nein, es ist nicht das, was Sie jetzt denken. Gut, die Gesundheitskosten laufen seit Jahren aus dem Ruder und produzieren Defizite ohne Ende. Aber jetzt soll alles anders werden. Ja, jetzt werden reiche Klienten – so nennt man heutzutage Patienten – nach Graubünden gelockt. Nicht nur mit erstklassiger Medizin, sondern vor allem mit sogenannten «Premium»-Angeboten. In der Psychiatrischen Klinik Beverin zum Beispiel ist das gleichbedeutend mit einem Designhotel der Luxusklasse (auf Wunsch kann man sich sogar eine Suite mieten), ausserdem gehören Wellness- und Fitnessbereiche zum Angebot des «Mentalva Resort und Spa». Behandelt werden hier Superreiche mit Indikationen wie Depression, Burn-out, Panikstörung, Schizophrenie und Substanzabhängigkeit.

Nicht viel anders im Kantonsspital in Chur. Wer eine Wahloperation durchführen lassen muss und das nötige Kleingeld hat, soll nicht nur die besten Ärzte bekommen, sondern gleich auch noch nach allen Regeln der Kunst mit einem Hotelservice verwöhnt werden, wie man ihn sonst nur in Luxusherbergen bekommt – Dolmetscher inklusive, falls nötig. Das, so argumentiert man bei den genannten Gesundheitsinstitutionen, spüle dann die nötigen Fränkli in die Kasse und verringere die Defizite der Kliniken.

Vielleicht sitze ich ja im falschen Film. Aber bisher habe ich immer gedacht, das schweizerische Gesundheitswesen sei ein einziges grosses, solidarisches Gemeinschaftswerk. Natürlich gabs schon immer Privatpatienten und allgemein versicherte Patienten. Aber im Vordergrund stand bisher doch stets, dass alle die bestmögliche medizinische Betreuung erhalten sollen – mit Betonung auf «medizinisch».

Und jetzt? Wer zahlen kann, dem werden alle Wünsche von den Augen abgelesen. Dass die genannten Institutionen für dieses luxuriöse Mehrangebot auch entsprechend mehr Personal anstellen, das versprechen sie zwar treuherzig. Trotzdem wird für das allgemein versicherte Fussvolk künftig weniger übrig bleiben, weil das Spitalpersonal sich primär um die anspruchsvollen Premium-Class-Klienten kümmern muss. Ich warte bereits auf den Tag, an dem der schwerreiche Russe, der gerade eine Alkoholentziehungskur macht, den Wunsch äussert, nur noch von einer jungen, attraktiven Krankenschwester betreut zu werden – weil er als sogenannter Vollzahler Anrecht auf Sonderbehandlung hat. Spätestens dann wird uns klar werden: Unser Gesundheitswesen ist krank. Sehr krank sogar. Und es braucht Hilfe. Dringend.

Pieder Caminada ist stellvertretender Chefredaktor der «Südostschweiz». Er ist in Ilanz mehrheitlich deutschsprachig aufgewachsen und lebt heute im romanischen Castrisch.

  • Datum: 16.04.2012, 00:42 UHR
  • Webcode: 2005281
 

 

Gast
The content of this field is kept private and will not be shown publicly.

  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.
  • Allowed HTML tags: <p> <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Each email address will be obfuscated in a human readable fashion or (if JavaScript is enabled) replaced with a spamproof clickable link.

More information about formatting options

Speichern Vorschau

Sie erklären sich damit einverstanden, unseren Service weder für illegale Zwecke, noch zur Übermittlung von gesetzeswidrigen, belästigenden, beleidigenden, die Privatsphäre anderer verletzenden, missbräuchlichen, bedrohlichen, schädlichen, vulgären, obszönen, verleumderischen, zu beanstandenden oder anderweitig verwerflichen Inhalten oder von Material, welches das geistige Eigentum oder andere Rechte einer Person verletzt oder verletzen könnte, zu benützen. Ihr Kommentar kann auch auf Google und anderen Suchseiten gefunden werden.

suedostschweiz.ch entscheidet über die Veröffentlichung der Beiträge und führt darüber keine Korrespondenz.

Ihre Meinung ist uns wichtig!

Was halten Sie von diesem Artikel? Schreiben Sie in einem Kommentar Ihre Meinung dazu!

neuen Kommentar schreiben...
 

WEITERE BEITRÄGE ZUM THEMA

RSS

21.05.2013 00:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 139 Leser

Entant che nus planisain succeda la vita / Währenddessen wir planen, passiert das Leben

Jau hai emblidà da metter il svegliarin e sun propi ma durmentada. Quai na po betg esser. Per fortuna èsi pir las duas ed in quart da la notg ed jau poss anc durmir in pau.

mehr...

10.05.2013 14:58 UHR | 0 KOMMENTARE | 647 Leser

Dir manzegnas, raquintar fafanoias, inventar realitads / Unwahrheiten erzählen, Märchen auftischen und Realitäten erfinden

Mes figl da tschintg onns di manzegnas tut quai ch’el po – e quai er anc senza nauscha conscienza. El è capabel da pretender: «Jau n’hai betg mangià la tschigulatta ch’era en stgaffa», era sche sia bucca è brina fin si sut las ureglias. El ma raquinta da las pli grondas aventuras – inclusiv draguns e pirats – per declerar, pertge ch’el n’è betg vegnì a chasa, cura ch’ils zains han sunà.

mehr...

06.05.2013 00:00 UHR | 2 KOMMENTARE | 550 Leser

Cun amiaivels salids / Freundliche Grüsse

Jau hai cuntrafatg a la lescha. I n’è betg simpel d’admetter quai publicamain. Ma midar na sa laschi betg pli. Jau hai cuntrafatg a la lescha – ed ussa stoss jau star botta per quai.

mehr...

26.04.2013 14:15 UHR | 0 KOMMENTARE | 365 Leser

Ils smaladids onns otganta / Die verflixten Achtziger

Avant intgins onns avain nus gì en visita in ami da mes bab. El era Englais ed in rebel. El e sia dunna gievan cun töf, eran cleramain cunter la chasa roiala e per il proletariat. Jau sai anc exact ch̓el aveva renfatschà a mai – jau era ina buoba da 14 onns – che la giuventetgna d’ozendi cumbattia betg pli il sistem, l’establishment u ils geniturs. Jau n’aveva betg propi savì tge dir. Jau ma sentiva culpanta, quai sai jau anc. Ed jau hai ditg ad el che jau n’haja gea betg propi insatge da rebellar.

mehr...

22.04.2013 00:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 538 Leser

Co modernisar la taglia da baselgia? / Wie modernisiert man die Kirchensteuer?

En num da Dieu il Tutpussant! Cun quests pleds explicits cumenza il preambel da la Constituziun federala. La Svizra è laicistica e tuttina betg. Cun excepziun dals chantuns da Genevra e da Neuchâtel renconuschan tut ils chantuns las Baselgias da dretg public, numnadamain la Baselgia catolic-romana e la Baselgia evangelic-refurmada. En tscherts chantuns vegnan renconuschidas era la Baselgia cristcatolica e las cuminanzas religiusas israelitas.

mehr...

15.04.2013 00:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 739 Leser

Storie che raccontano la vita / Geschichten, die das Leben schreibt

Un tempo raccoglievo funghi. Da alcuni anni, invece, raccolgo aneddoti. La mia collezione attualmente è molto grande. Ne ho fatto la mia passione. E la mia formazione, in un certo senso.

mehr...

05.04.2013 15:53 UHR | 0 KOMMENTARE | 757 Leser

Da la fantasia e la savida / Von der Phantasie und dem Wissen

«La fantasia è pli impurtanta che la savida, perquai che la savida è limitada.» Quai è in citat dal fisicher teoretic Albert Einstein. Jau hai legì dacurt per l’emprima giada quest citat che m’ha dà da pensar. È nossa savida propi limitada? Sche gea, entras tge è ella tenor Einstein limitada? En noss univers datti bain avunda dumondas e respostas, u betg?

mehr...

02.04.2013 01:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 1,169 Leser

Iris Emma (3) suna flauta e discurra englais / Iris Emma (3) spielt Flöte und spricht Englisch

Dacurt en il tren da Landquart vers Turitg. Lieu: vagun da famiglia. Protagonists: duas mammas e quatter uffants. Scenari: Las duas mattettas da trais onns sesan ensemen en in aviun da lain e giogan «sgular».

mehr...

25.03.2013 01:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 1,180 Leser

La tatta che ruppa/Die rülpsende Oma

En mia ultima «Convivenza» hai jau sdiavlà in pau da la giuventetgna dad ozendi. Bun, ma avant dus dis hai jau fatg in’experientscha che fa scumparair questa giuventetgna maleducada.

mehr...

18.03.2013 01:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 980 Leser

Il mund è mintgatant simplamain malgist! / Die Welt ist manchmal einfach ungerecht!

Jau hai da preschent puspè ina giada in segund job. Gea propi, mia lavur a temp cumplain tar la gasetta na ma tanscha apparentamain betg – malgrà ils servetschs regulars da la saira e da la fin d’emna. Perquai hai jau uss anc in segund job. Insaco ston ins gea nizzegiar a moda raschunaivla il temp a disposiziun.

mehr...

11.03.2013 01:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 976 Leser

L’avegnir radiant da la Svizra – Die strahlende Zukunft der Schweiz

Sortind da mia abitaziun tir jau mintgamai or las spinas da contact. Uschia na resta gnanc in apparat pli sin stand-by e mo la frestgera marmugna bravamain enavant. E tuttina è mes consum da forza electrica creschì en il decurs dals onns. Forsa perquai che mintga saira è sper mia televisiun adina er il laptop en funcziun.

mehr...

04.03.2013 01:00 UHR | 2 KOMMENTARE | 1,249 Leser

Calendimarzo / Chalandamarz

Chi sente il termine «Calendimarzo» pensa immediatamente alla fiaba «Una campana per Ursli»scritta da Selina Chönz e illustrata da Alois Carigiet. Ma non solo a Guarda – dove essa è ambientata – o in Engadina si festeggia il Calendimarzo, no, lo si celebra anche nelle valli di lingua italiana.

mehr...

25.02.2013 11:47 UHR | 0 KOMMENTARE | 1,454 Leser

La definiziun d’amur / Die Definition der Liebe

«Ussa es ti londervi!» Questa frasa m’ha propi laschà perder ils pleds. Jau sun stada uschè perplexa. Mia resposta è stada in reflex e surriend hai jau ditg ch’i saja anc bler memia baud per mai d’avair uffants ed insumma d’avair ina famiglia.

mehr...

18.02.2013 01:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 1,664 Leser

Nus essan tuts be copias da noss geniturs / Wir sind alle nur Abbilder unserer Eltern

«Quai fatsch jau insacura cumplettamain auter!» Segir che Vus enconuschais questa frasa – or da Vossa atgna bucca. Segir che Vus avais ditg questa frasa il pli savens durant la pubertad. L’adressat: ils geniturs.

mehr...

11.02.2013 01:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 1,159 Leser

La giuventetgna dad oz / Die heutige Jugend

Jau crai che jau vegnia veglia. Sche jau sun en il tren e legel il «Tagi» (gea jau legel il «Tagi» en il tren, e betg «20minuten»), e lura entra ina classa da scola, survegn jau bunamain ina crisa. I n’è betg da crair quanta canera che quests giombers fan. In concert da hardrock cun Rammstein è pli paschaivel.

mehr...

04.02.2013 01:50 UHR | 0 KOMMENTARE | 1,180 Leser

Lom è dir!/Weich ist hart!

Jau smin per il solit gia suenter ils emprims stauschs e pass diagonals: Mia adversaria è oz ferma. Memia ferma per mai. E suenter strusch in kilometer vegn la tschertezza: Jau n’hai nagina schanza, oz fatsch jau il segund.

mehr...

28.01.2013 01:00 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,210 Leser

Berlusconi ed auters problems dal pli grond museum dal mund/Berlusconi und andere Probleme des grössten Museums der Welt

L’ierta culturala mundiala fiss bain pli paupra senza l’Italia: Michelangelo, Leonardo da Vinci, Niccolò Machiavelli, Antonio Vivaldi, Frederico Fellini, la glista è bunamain senza fin. Lain betg emblidar marcas e products sco ils gnocchis, carpaccio, Pirelli, Lamborghini, Armani u Dolce & Gabbana.

mehr...

21.01.2013 10:07 UHR | 0 KOMMENTARE | 1,475 Leser

Google – mia Bibla dal mintgadi

Dacurt è mia figlia da prest trais onns puspè daventada ina poppa. In entir suentermezdi nʼha ella betg pli discurrì, ella ha communitgà mo cun tuns da pop. Ella ha vulì che jau la portia enturn ed ella ha decidì da betg pli ir sin tualetta. Jau era cumplettamain perplexa. Normalmain vul Nora vegnir tractada sco ses frar chʼè dus onns pli vegl ed ella vul far chaussas che nʼèn betg anc adattadas per ina mattetta da sia vegliadetgna.

mehr...

14.01.2013 00:41 UHR | 1 KOMMENTARE | 4,150 Leser

In onn nov – ina nova entschatta? / Ein neues Jahr – ein neuer Anfang?

L’onn 2012 è terminà e sco che jau aveva supponì n’è il mund betg ì en malura e tut cuntinuescha sco fin ussa senza grondas midadas. Igl è gia l’onn 2013 e l’onn nov porta sco adina novs propiests. Plain basegn d’activitad empruvain nus da betg repeter ils sbagls da l’onn passà ed uschia naschan propiests. Ma nus realisain strusch trais quarts da tut noss propiests.

mehr...

04.01.2013 16:42 UHR | 0 KOMMENTARE | 2,060 Leser

Problematico e pericoloso

Da questo angolo si è parlato quasi sempre di «convivenza» in senso positivo, dimenticando che la parola può avere anche una connotazione negativa. Infatti, se il termine suggerisce dapprima condivisione, consenso, benessere, in un secondo tempo e in un altro contesto, ci fa capire esattamente il contrario. Sono poche le parole che, come questa, implicano tanta ambiguità dividendo gli animi.

mehr...

Communityticker

Community

Marktplätze

Top-Deals

Wertgutschein für eine Medizinische Massage, Manuelle Lymphdrainage, Therapeutische Behandlung oder Naturheilkundliche Therapie, Phytotherapie etc. (120 Minuten)
CHF 120.-
CHF 240.-
mehr
Das Hüpfvergnügen für Groß und Klein - Trampolin (426 cm Ø) mit Sicherheitsnetz inklusive Versand
CHF 459.-
CHF 929.-
mehr
Den ganzen Abend oder Nachmittag Billard spielen (max. 4 Personen) und dazu ein Getränk pro Person
CHF 33.-
CHF 82.-
mehr
Südostschweiz Newmedia AG - Die TYPO3 und Drupal Web-Agentur für Ihre professionelle Website